Home > Wonen en leven > Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de Wet zorg en dwang

Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de Wet zorg en dwang

Het kan zijn dat mensen zichzelf of anderen iets dreigen aan te doen door een psychiatrische aandoening, een verstandelijke beperking of door dementie. Soms is dan verplichte zorg nodig.

Op 1 januari 2020 gaan twee nieuwe wetten in: de Wet verplichte ggz (Wvggz) voor verplichte zorg aan mensen met een psychiatrische aandoening en de Wet zorg en dwang (Wzd) voor verplichte zorg aan mensen met een verstandelijke beperking of dementie. Deze wetten vervangen de wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wbopz).

De belangrijkste verandering is dat verplichte zorg niet altijd ook een verplichte opname is: thuis wonen en gedwongen behandeling krijgen is ook mogelijk. Er wordt zo veel mogelijk samen met degene die zorg nodig heeft bekeken wat er mogelijk is. Als iemand dat zelf niet goed kan beoordelen of als er veiligheidsrisico’s zijn dan beslissen de professionals wat er moet gebeuren.

In de Wet verplichte ggz krijgt de gemeente een grotere rol. Ook is in die wet geregeld dat u een melding kunt maken als u zich zorgen maakt over iemand. Daarom geven we u hieronder graag meer informatie over die wet.

De Wet verplichte ggz

In de nieuwe wet is beter geregeld dat de betrokkene en zijn/haar familie inspraak hebben in de behandeling, en ook in de zorg en ondersteuning daarna. Onder de oude wet was verplichte zorg altijd een gedwongen opname. De Wvggz maakt het mogelijk dat de verplichte behandeling ook thuis of poliklinisch kan plaatsvinden. Verplichte ggz is een uiterste redmiddel; in de gemeente werken partijen (welzijnsorganisaties, het maatschappelijk werk, de woningcorporatie, zorgorganisaties etc.) met elkaar samen om mensen met een psychische kwetsbaarheid passende zorg en ondersteuning te bieden. Zij kunnen bijvoorbeeld begeleiding krijgen bij het wonen, hulp bij de financiën of het aanpakken van een verslaving. Toch gaat het soms mis.

In Wvggz is geregeld dat burgers het kunnen melden als ze zich zorgen maken dat iemand zichzelf of anderen ernstig nadeel kan toebrengen. De gemeente onderzoekt dan welke hulp er nodig is. Het kan ook zijn dat iemand in crisis raakt en verplichte zorg nodig heeft. De hulp wordt dan onmiddellijk ingezet. De burgemeester toetst daarna of het zware middel van verplichte zorg terecht is ingezet; hij neemt een crisismaatregel.

Melding psychische hulp (Wvggz)

Vanaf 1 december kunnen inwoners en professionals die zich zorgen maken over iemand in hun omgeving terecht bij het Advies- en meldpunt verward gedrag. Het Advies- en meldpunt is dagelijks bereikbaar tussen 08.30 en 23.00 uur via (088) 933 55 00. Wie het Advies- en meldpunt belt, wordt voorzien van advies. Als advies niet volstaat, wordt voor passende opvolging gezorgd. Per 1 januari kunnen inwoners en professionals hier ook melding doen in het kader van de Wet verplichte ggz (Wvggz). Bij een melding in het kader van de Wet verplichte GGZ wordt door de gemeente een verkennend onderzoek ingesteld.

Waarom melden?

Inwoners en professionals kunnen dit nummer bellen als zij zich zorgen maken over iemand die verward gedrag vertoont. Het kan bijvoorbeeld gaan om een buurvrouw die al een tijd haar gordijnen dicht heeft. Of over een kennis die in een sociaal isolement is beland en zichzelf verwaarloost. Als een hulpverlener bekend is, kan deze natuurlijk beter direct gebeld worden.

Hoe werkt het Advies- en meldpunt
De beller krijgt een ervaren hulpverlener aan de lijn. Deze geeft de beller advies, of zet de melding door naar de gemeente waar betrokkene woonachtig is. In het laatste geval zal de gemeente op korte termijn kijken welke ondersteuning nodig is in de specifieke situatie.

Waarom dit Advies- en meldpunt?
Gemeenten willen tijdig ondersteuning bieden aan kwetsbare mensen. Hierbij is vroegtijdig signaleren belangrijk. Om deze signalen op de juiste plek binnen te krijgen, is het Advies- en meldpunt in het leven geroepen. Op deze manier kunnen inwoners en professionals tijdig hun zorgen uiten en kan de gemeente, indien nodig, ondersteuning starten of zorgprofessionals inschakelen.

Wat gebeurt er als acuut gevaar dreigt?

In geval van een crisis, belt u 112. Na uw melding kan -bij noodzaak- onmiddellijk verplichte psychische zorg worden ingezet. Dit gebeurt op basis van een medische verklaring van een psychiater. De burgemeester moet binnen 18 uur na het inzetten van de verplichte zorg dan een crisismaatregel nemen.

Wat gebeurt er bij een Wvggz melding?

Als het om een Wvggz melding gaat start de gemeente een verkennend onderzoek. Wat is er aan de hand, wat is er nodig en wat wil betrokkenen zelf? In het uiterste geval kan dit onderzoek leiden tot een aanvraag voor gedwongen zorg bij het Openbaar Ministerie. De gemeente heeft daar 14 dagen de tijd voor. Als de aanvraag door het Openbaar Ministerie in behandeling wordt genomen wijst het Openbaar Ministerie een GGZ instelling aan om de psychiatrische beoordeling te doen en een zorgplan op te stellen.

Krijgt u als melder informatie over het verkennend onderzoek?

Wij kunnen u als melder niet informeren over de uitkomst van het verkennend onderzoek, tenzij u naaste familie of nauw verbonden bent met degene waar u over meldt. Bent u een naast familielid en nauw verbonden met betrokkene? Dan verneemt u van ons binnen 14 dagen de uitkomst van het verkennend onderzoek. Als wij na het verkennend onderzoek géén reden zien om verplichte zorg aan te vragen bij de officier van justitie en u het niet eens bent met die uitkomst, hebt u wettelijk het recht dat de officier van justitie de zaak toch onderzoekt. Als u geen naast familielid bent van de betrokkene, dan kunnen wij u niet over de uitkomst informeren.  

Wat betekent verplichte zorg voor de betrokkene?

Verplichte zorg wordt ingezet indien de situatie dreigt dat iemand zichzelf of anderen ernstig nadeel toebrengt als gevolg van psychische problemen. In deze situatie nemen anderen besluiten over de persoon in kwestie. De betrokkene heeft het recht om zijn wensen te laten horen. Betrokkene heeft recht op hulp van een patiëntvertrouwenspersoon (pvp), iemand die in dienst is van de onafhankelijke Stichting PVP.

Crisismaatregel en het horen van betrokkene

Als iemand zichzelf of anderen ernstig nadeel dreigt toe te brengen, kan de burgemeester een crisismaatregel nemen. In de praktijk gebeurt dit als iemand door een psychiater van de crisisdienst is beoordeeld.

De psychiater waarschuwt de burgemeester. De crisismaatregel moet afgegeven worden binnen 18 uur nadat verplichte zorg is ingezet. De psychiater stelt een medische verklaring op waarin hij de noodzaak van verplichte zorg onderbouwt. De burgemeester moet betrokkene horen. Het horen is bedoeld om de betrokkene in de gelegenheid te stellen zijn visie te geven op de verplichte zorg. Het horen van betrokkene blijft achterwege als betrokkene niet gehoord wil worden, of wanneer hij/zij niet aanspreekbaar is.

Contactgegevens

Bezoekadres

Bergvredestraat 10
6942 GK Didam
(0316) 291 391

Postadres

Postbus 47
6940 BA Didam

Alle contactgegevens en openingstijden

Contact ons